skip to Main Content

تعریف پرخاشگری:

برای پرخاشگری تعاریف متفاوتی وجود دارد، با این حال همه تعاریف به نوعی با همدیگر در مفهوم مشترک هستند و البته دیدگاه های متفاوت روانشناسی و جامعه شناسی تعاریف متفاوتی را ارایه می دهند. رفتار پرخاشگرانه ، خشونت و کلام پرخاشگرانه را پرخاشگری
گویند .اعمال خشونت به دو شیوه جسمانی و کلامی است و علت و هدف هردو ، یک موضوع است.
تفاوت میان پرخاشگری و افسردگی: علل پرخاشگری و افسردگی به میزان زیادی مشابه یکدیگرند، ناکامی و محرومیت یکی از دلایل پرخاشگری و افسردگی است. برای مثال اگر موضوعی که باعث خشم و عصبانیت می شود خشم و عصبانیت گردد. اگر این خشم و عصبانیت متوجه خودش گردد می توان آن را افسردگی نامید. در این حالت ممکن است چنین فردی گوشه گیر شود ، از زندگی لذت نبرد و به خود کشی فکر کند و یا حتی اقدام به خودکشی کند. و اگر چنانچه این خشم و غضب را به سمت بیرون بروز دهد آنوقت آن را می توان پرخاشگری نامید. خشونت، رفتاری است که در آن، یک نفر با عمل یا کلام به فرد دیگری حمله می کند و او را مورد آزار و اذیت جسمانی یا روانی قرار می دهد. آنچه درانجام خشونت بسیارآزار دهنده می باشد، تحقیری است که نسبت به فرد مقابل صورت می گیرد.افرادی که از خشونت استفاده می کنند، هموارهپرخاشگری
خود را محق می دانند و اعتقاد دارند فرد مقابل با رفتاری که داشته، آنها را وادار به خشونت کرده است.که در این صورت ممکن است چنین فردی دست به اعمالی بزند که جبران ناپذیر باشد. مانند ضرب و شتم دیگران تا تخریب اموال و اقدام به اعمال بسیار خطر ناک مانند آدم کشی و غیره. در هر حال عامل خشم و غضب هر چه باشد نمی تواند رفتار یک انسان را موجه سازد. بنابر این هر انسانی مسئول اعمال خویش است. البته باید از عواملی که باعث افسردگی و پرخاشگری می شوند جلو گیری نمود. مثلا” در تربیت یک کودک باید متعادل بود، به این معنی که نباید گاهی اوقات امتیازات زیادی به آنها داد و گاهی هم بدون برنامه آنها را از چیزی محروم کرد که این باعث خشم و عصبانیت کودک می گردد.

پرخاشگری از لحاظ کمی و کیفی و همچنین در سطح فردی و اجتماعی دارای تنوع می باشد.
الف- کمیت یا میزان پرخاشگری فرد:
ب- کمیت یا میزان پرخاشگری جامعه:

کمیت پرخاشگری فرد:

تعداد دفعاتی که یک فرد دست به عمل پرخاشگرانه می زند را می توان کمیت یا میزان پرخاشگری آن فرد نامید.

کمیت پرخاشگری جامعه:

درصد افرادی از یک جامعه که مرتکب عمل پرخاشگرانه می شوند را می توان کمیت پرخاشگری آن جامعه نامید.
الف- کیفیت یا چگونگی پرخاشگری یک فرد:
ب- کیفیت یا چگونگی پرخاشگری یک جامعه:

کیفیت یا چگونگی پرخاشگری فرد:

نوع رفتار و یا کلام پرخاشگرانه ای که از یک فرد صادر می شود را می توان کیفیت پرخاشگری آن فرد نامید. برای مثال کیفیت پرخاشگری یک فرد می تواند از یک اهانت و تخریب ساده تا قتل و تخریب شدید بیانجامد.

کیفیت یا چگونگی پرخاشگری یک جامعه:

نوع رفتارها و کلمات پرخاشگرانه ای که از افراد یک جامعه صادر می شود را می توان کیفیت پرخاشگری آن جامعه نامید. برای مثال کیفیت پرخاشگری افراد جامعه می تواند از رفتارهای اهانت آمیز ساده تا قتل عام های وسیع و حتی بمب گذاری های انتحاری وسعت داشته باشد.

علل پرخاشگری:

اگر چنانچه بخواهیم عوامل پرخاشگری را از دیدگاه های متفاوت نام برده و توضیح دهیم از بحث این سایت که بیشتر جنبه درمانی و عملی دارد خارج است. بنابر این برخی از عواملی که باعث پرخاشگری می گردند را با توضیحی بسیار مختصر ذکر می کنیم. البته هیچ یک از عواملی که در اینجا نامبرده و توضیح داده می شوند بتنهایی نمی توانند عامل پرخاشگری و یا هر اختلال دیگری باشند.

این عوامل عبارتند از: ۱- عوامل خانوادگی۲- عوامل شخصیتی ۳- وقایع تلخ گذشته ۴- ناکامی ۵- ژنتیک و عملکرد سیستم عصبی و هورمونی ۶- عوامل اجتماعی ۷- طرز نگرش افراد
۱- عوامل خانوادگی: سختگيري ها ، خشونت ها ، سرزنش ها و تحقيرهاي والدين مستبد اثرات مخرب و جبران ناپذيري بر روي ساختار شخصيتي كودكان و نوجوانان باقي مي گذارد و احساس بي كفايتي ، ترس و انزوا و گوشه گيري ، ناتواني در برقراري روابط عاطفي و اجتماعي ناسازگاري و پرخاشگري و … مي تواند زاييده چنين رفتارهاي ناسنجيده و نابخردانه والدين باشد
۲- -عوامل شخصیتی: الف- آيزنگ مدعي است كه بين ويژگيهاي شخصيتي چون برون گرايي و رفتار انحرافي رابطه وجود دارد فرد برونگرا ماجراجو و مغرور است ، سريعاً واكنش نشان مي دهد . تمايل به پرخاشگري دارد ، زود از كوره به در مي رود ، احساسات وي در كنترلش نيست . او بدون تأمل و انديشه عمل مي كند همچنین در گذشته برخی از عالمان علوم رفتاری بر این اعتقاد بودند که بین ساختار جسمانی افراد و رفتار های بیرونی آنها ارتباط وجود دارد. مثلا” افرادی که دارای اندامی نیرومند و عضلانی هستند میزان پرخاشگری در آنها بیشتر است. ب- افراد درون گرا نیز از آنجایی که به طور مستقیم قادر به ابراز وجود نیستند ممکن است گاهی اوقات خشم فرو خورده خود را به صورت پرخاشگرانه بروز دهند. افراد برون گرا نیز ممکن است بمنظور خود نمایی و تسلط بر دیگران پرخاشگری نمایند.
۴-ژنتیک و عملکرد سیستم عصبی و هورمونی: پژوهشها نشان داده اند که برخی از اختلالات روانی ریشه در ژنتیک دارند. همچنین کارکرد سیستم عصبی و هورمونی می تواند باعث اختلالات روانی از جمله پرخاشگری گردد، مثلا” افزایش تستسترون در دوران نوجوانی و جوانی باعث پرخاشگری می گردد.
۵ -عوامل اجتماعی: با توجه به فزوني پرخاشگري در جامعه صنعتي و شهري امروزي ، برخي براي توجيه اين پديده وسايل ارتباط جمعي را مسئول مي دانند زيرا فيلم ، مجله ، روزنامه ، كتاب ، تلويزيون ، ويدئو ، ماهواره حاوي تصاوير و و مطالبي است كه در ان اشاره به خشونت ، تهاجم و جنايت بسيار ديده مي شود سیاری از پرخاشگری های اجتماعی ریشه در مسایلی چون فقر، بیکاری، ناکامی در بدست آوردن شغل مورد نظر بعد از اتمام تحصیلات و غیره دارد.
۶-طرز نگرش افراد: افرادی که دارای نگرشهای خود خواهانه و کمال گرایانه هستند نیز وقتی به اهداف خود نمی رسند دچار پرخاشگری و افسردگی می گردند.

پیآمدهای پرخاشگری:

پرخاشگری عملکرد معمول بدن را مختل می کند و سبب فعالیت بیش از اندازه و بیش از ظرفیت بعضی از دستگاههای بدن می شود(مانند قلب یا غدد فوق کلیوی و غیره) خشم های مکرر می تواند بیماری های بسیاری را در بدن ایجاد کند. شامل میگرن،سردرد، دیابت،ضعف اعصاب،فشار ماهیچه ای، درد پشت، اختلال در هضم غذا، اسهال، زخم معده و گاستریت. عصبانیت و ستیزه جویی دایمی باعث بالا رفتن فشار خون و افزایش خطر.اگر پرخاشگری شما باقی مانده باشد، و آن را در کناری پنهان کرده باشید این امر می تواند عواقب جدی مانند ابتلا به افسردگی، حملات قلبی، سکته مغزی و سایر بیماری ها می شود.تاثیرات منفی خشم فقط محدود به بدن و جسم نیست، بلکه روان ما هم آسیب می بیند

درمان پرخاشگری و هیپنوتیزم درمانی:

عوامل مختلف پرخاشگری را تا کنون بررسی کردیم. هر یک عوامل فوق از دیدگاههای خاصی ناشی می شود و در نتیجه هر یک از این دیدگاهها روشهای درمانی خاص خود را دارا می باشند اما هر روش هم دیدگاههای دیگر را در درمان اختلالات بی اثر نمی دانند. دیدگاه علوم پزشکی توارث و عملکرد سیستم عصبی و هورمونی را علت پرخاشگری می داند و متعاقبا در درمان آن نیز کاربرد دارو را در درمان ترجیح می دهد. دیدگاه روانشناسی رفتارگرایی بکارگیری رفتار درمانی در کنترل رفتار موثر می داند. دیدگاه روانشناسی شناختی علت پرخاشگری را طرز نگرش فرد می داند و در درمان به بازسازی شناختی فرد اعتقاد دارد. دیدگاه روانکاوی نیز رفتار نابهنجار را ناشی از عقده های سرکوب شده گذشته فرد می داند و در درمان این اختلالات نیز اعتقاد به برون ریزی این عقده های روانی بوسیله فنون روانکاوی از جمله تداعی آزاد دارد.
هیپنوتیزم درمانی نیز استفاده از قدرت تلقین برای دسترسی به لایه های عمیق تر فكر به منظور گذاردن تأثیر مثبت در الگوهای ذهنی و رفتاری یك فرد است . و تاثیر شگرفی در درمان پرخاشگری دارد

This Post Has 36 Comments

  1. سلام.
    باید بیشتر بررسی شود. در صورتی که بتوان با او کار کرد. امیدوارم بشود درمانش کرد.

  2. سلام.اقای دکتر برادری دارم۱۳ساله بسیار پرخاشگری میکندوعصبی است ومادرم راکتک میزند وهیچ تمایلی به درس خواندن ندارند چندین راه وانواع دکتر ها مشاوره و روانپزشک و انواع داروها امتحان کردیم اما نتیجه نداده کاملا ناامید شدیم آیا هیپنوتیزم نتیجه ای دارد خواهشمندم سریعتر من را راهنمایی کنید

    1. سلام.
      بله.با این روش قابل درمان است. تماس بگیرید تا راهنمایی شوید.

  3. سلام خسته نباشید من حدود پنج ماه هست که ازدواج کردم و از اون موقع متاسفانه خیلی برخاشگرانه و اعصبانی رفتار میکنم همسرم هرکاری که میکنه طبق خواسته من نباشه برخورد خیلی بدی میکنم باهاش اصلا دسته خودم نیست زود اعصبانی میشم سرش داد میزنم واقعا دارم غیر قابل تحمل میشم نمیدونم باید چیکار کنم؟؟

  4. سلام اقای دکتر پدر من مدت طولانی افسردگی داشتند و الان هم به خاطر فشار مسایل زیاد و کارش مدام با خودش فکر میکند و با کوچکترین چیز عصبی میشه و حتی امروز به خاطر یه مسیله بی خودی با یک نفر دعوا کرد و یقه اونو گرفت خیلی عصبی خیلی نگرانم البته پدرم چهل یک سالشه و من دور از او زندگی میکنم ولی امروز که با اون بیرون رفتم خیلی نگرانش شدم و اون قبول نمیکنه که پیش دکتر بریم زندگی بدی داره چه کمکی میتونم به پدرم بکنم من الان دوم دبیرستانم

  5. با سلام خدمت آقای دکتر.من جوانی ۳۷ ساله هستم کارمند بانکم و دو دختر دارم زندگی خوبی را فراهم کرده ام وهیچ مشکلی ندارم ولی تحت فشارهای روحی و کاری مخصوصا در محل کار پرخاشگری میکنم و این مسئله احتمالا منجر به اخراجم شود لطفا مرا یاری کنید متشکرم

  6. باعرض سلام وخسته نباشید
    همسر من مرد مهربانیه ولی وخیلی زود عصبانی میشه به خاطر یه مساله کوچیک و بی ارزش که اکثرا مقصر خودشه پرخاشگری میکنه و گاهی پشیمان میشه ولی گاها اطرافیان را مقصر میدونه.من همیشه سکوت میکنم ولی دیگه خسته شدم .حاضر نیست پیش مشاور بره کمکم کنید

  7. اقای دکتر من خودم خیلی زود عصبانی میشم و به خاطر هر چیز کوچکی عصبانی میشو خیلی زود بهم برمیخورا طوری خودم عذاب میکشم و خیلی زود از کارای دیگران عصبانی میشم و هرموقع عصبانی میشم ویا یه ترسی میاد سراغم یه چیزی میاد رو چشام یا احساس میکنم چشام تار میشه ۱۶ سالمه ونمیدونم چی کار کنم یه مدته همش احساس میکنم ام اس گرفتم کلا همش فکر میکنم مریضم و از دکتر رفتن ترس شدیدی دارم

  8. سلام جناب دکتر من پسری۲۰ ساله دارم که بسیار بسیار پرخاشگر و عصبی است.درمنزل بد دهانی میکند و ارکلمات رکیک استفاده میکند.مدام به برادر کوچکترش که ۱۰ ساله است امر و نهی میکند و با او درگیر میشود و اورا بی عرضه میخواند.به مادرش کوچکترین احترامی نمیگذارد و مدام به او میگوید ساکت شو حوصلتو ندارم زمانی هم که با او صحبت میکنیم میگوید گوشم از این حرفها پر است حوصله حرفاتونو ندارم و زمانی که در اثر بگو مگو ومشاجره عصبانی میشود دست و بازوی خودش را با تیغ زخمی میکند و با سر به درب اتاقش میکوبد و باعث تخریبش شده است.سیگار میکشد و میگوید من به سن قانونی رسیده ام و هرکاری دلم بخواهد میکنم.خلاصه مجموعه ای از مشکلات و گرفتاریها را دارد.نیاز جدی به مشاوره شما دارم .واقعا از دستش خسته شده ایم .آیا با هیپنوتیزم میشود این فرزند سرکش و یاغی را رام و سر به راه کرد .نیاز به کمک و راهنمایی شما دارم.

  9. سلام سوال داشتم موقع درس خواندن کشی را در دستم می اندازم و وقتی حواسم پرت می شود کش را می کشم ،رهایش می کنم و محکم به دستم می خورد با اینکه درد دارد ولی الان همش می خواهم اینکار را انجام دهم یک حس خوبی بهم می دهد ۲ روز هم هست محکم با دست سیلی به صورتم می زنم مشکلی با خانواده ندارم ولی با خودم چرا تا اینکه می خواستم با چاقو خراشی روی دستم بیندازم نه با قصد خودکشی و خون بازی، یک تست درمورد افسردگی به صورت آنلاین هم دادم زد ممکنه افسردگی حاد بگیری و باید پیش روان شناس بروی ،آیا این خودزنی ربطی به افسردگی دارد؟ وضع اجتماعی خوبی هم دارم چه درسی چه اخلاقی

  10. سلام.پسری ۲۱ساله هستم.رفتار اجتماعی پدرم خوب نیست و همیشه از دوران بچگی تا حالا به خاطر رفتار بد پدرم با خانواده و اطرافیان خودم را سرزنش می کنم.وضع مالی مناسبی داریم و درامد خودم و پدرم نیز خوب است.ولی تحمل حتی نگاه کردن به پدرم را نیز ندارم.ازش بدم میاد و همه حرکاتش حتی صحبت کردنش راه رفتنش و… ازارم میده.خیلی بهش حرفهای رکیک می زنم و حتی به فکرم است که یا اورا بکشم یا خودم را. به نظرتان باید چکارکنم.به متخص مغز و اعصاب مراجع کردم بهم قرص داد ولی تاثیری نداشت

    1. سلام.
      احساس شما دچار مشکل شده .قابل درمان است تماس بگیرید تا راهنمایی شوید.
      ۲۲۸۹۹۱۴۵
      ۶
      ۷
      ۸

  11. باسلام من خیلی بد خلق و عصبی و بداخلاقم.وازاین موضوع خیلی ناراحتم…همیشه باهمه ی اطرافیانم بدرفتاری میکنم مخصوصا مادرم همیشه بامادرم بحث میکنم اذیتش میکنم ۲۱سالمه در دوران نوجوانی خیلی به مادرم وابسته بودم ودوسش داشتم ولی حالا حس میکنم دوسش ندارم کمکم کنیث مشکلم چیه چرا همیشه همه رو آزارمیدم چرا بدخلقم چرا مادرمو خیلی اذیت میکنم و همش دعوا میکنم باهاش طوری که اصلا اجازه نمیدم بغلم کنه….واقعا در عذابم

  12. سلام اقای دکتر راستش من دختر۱۵ساله ای هستم که خجالتی وعصبانی هستم وخیلی این مشکل عذابم میده وهمش احساس پوچی میکنم مثلا۱هفته دیگه قراره عموم وخانوم وبچه هاش بیان خونه ماومن خیلی میترسم چون نمیدونم بایدچیکارکنم وتوجمع دستام قرمز میشن عرق میکنم وغیره لطفاکمکم کنین

    1. به همراه والدین خود به متخصص روانشناس معالجه کنید تا مشکل شما در همین شروع کار برطرف شود و در آینده مشکلی برای شما ایجاد نکند

  13. سلام اقای دکترمن دختری ۱۵ساله هستم .راستشوبخوایدمن خیلی خجالتی وبی اعتمادبه نفس هستم یابیشتروقتابه خاطره موضوعات کوچک بابرادرام پرخاشگری میکنم ولی بعدش خیلی پشیمون میشم یامثلا من ومامانم قراره باداییم بریم بیرون ومن خیلی میترسم که یک مشکلی به باربیارم لطفاکمکم کنین

    1. به هر حال بخشی از این شرایط اقتضای سن است و مربوط به دوران بلوغ است . اگر تمایل دارید به همراه یکی از والدین خود به ما مراجعه کنید.

  14. سلام آقای دکتر من خانمی هستم که قبل از قاعدگی به شدت دچار تنش و عصبانیت میشم به همین دلیل رابطه زناشوییم به شدت در معرض خطره البته همسر بسیار بزرگواری دارم که بسیار صبوره ولی خود من بعد از عصبانیت دچار عذاب وجدان و افسردگی شدید میشم به خاطر همین دنبال راه حلی برای این مشکل بسیار بزرگ میگردم چون متاسفانه احساس میکنم حل کردنش از عهده خودم خارجه ممنون میشم راهنماییم کنین

    1. با توجه به تغییر هورمون ها و حالات جسمی بدن این تغییرات در رفتار تا بخشی طبیعی است که باید کنترل شود . اما اگر این تغییرات شدت آن به حدی است که شما را آزار می دهد بایستی به متخصص روانشناس مراجعه کنید تا مشکلتان را برطرف نماید.

  15. سلام وقت بخیر دکتر من سریع عصبانی میشم و شروع به بد گویی و فحش دادن میکنم ولی بدش پشیمون میشم که چرا این کارو کردم و بی فایده است چون همه دیگه ترکم کردن و تنهام .خیلی ناراحتم میشه کمکم کنید.

    1. سلام.
      سعی کنید هنگامی که عصبی و خشمگین می شوید به چیزی غیر از آن ماجرا فکر کنید . و البته توقعات خود را نیز از اطرافیان کاهش دهید . چند جلسه مشاوره روانشناسی نیز می تواند برای شما مفید باشد. و در صورتی که نتیجه نگرفتید هیپنوتیزم درمانی هم می تواند به شما کمک کند .
      موفق باشید .

  16. سلام من خیلی زود عصبانی میشم طوری که پرخاشگریم باعث درگیری فیزیکی با اطرافیانم شده خاطرات تلخ گذشتم اذیتم میکنه و خشم زیادی نسبت به پدر و مادرم دارم و خودکشی هم یکبار کردم.

    1. سلام.
      اگر قبول دارید که مشکل دارید ، برای درمان مشکلاتتان اقدام کنید .
      موفق باشید.

  17. سلام دکتر من خیلی عصبی و پرخاشگرم سر یه موضوعی انقد عصبی میشم که سر درد شدیدی میگیرم واقعا نمی تونم خودمو کنترل کنم بعدش پشیمون میشم ولی همه ترکم میکنن به خاطر این موضوع دسته خودم نیست چیکار کنم.

    1. سلام.
      یکی از دلایل پرخاشگری توقعات بیش از حد آدم هاست ، پس سعی کنید کم توقع باشید تا کمتر عصبی شوید . البته پرخاشگری علت های دیگری نیز دارد .
      موفق باشید .

  18. سلام:
    جناب امیر حسین حتما به یک روانشناس مراجعه کنید .خانم شما نیاز به درمان دارد .
    موفق باشید .

  19. سلام.اقای دکتر من یک سال هست که ازدواج کردم اولش همسرم خیلی خوب بود در دوران نامزدی ولی بعدش ک بحثمان میشد شروع به فحاشی کردن و رفتار ها و حرفای نارتحت کننده زدن .من هیچ جوابی به اون نمی دم که تمام کند ولی وقتی میبینه اینجوری میره داخل اتاق و شروع به داد زدن و پرت کردن وسایل میکنه .اقای دکتر من باید چیکار کنم کمکم کنید من با این رفتار ها کنار نمیام و به فکر طلاق افتادم ولی زیاد مایل نیستم

  20. سلام.
    یکی از دلایل خشمگین شدن توقعات بیش از حدی است که بعضی از افراد نسبت به دیگران دارند و چون توقعات انها براورده نمیشود ناچارا دچار افسردگی (که خشم بر علیه خود است ) و پرخاشگری (که خشم بر علیه دیگران است) میشوند . البته گاهی از اوقات عصبانیت و پرخاشگری ما واقعا نتیجه ظلمی است که نسبت به فرد تحمیل میشود که در اینجا هم باید انتظارات خود را نسبت به دیگران کاهش دهیم . ولی اگر حساسیت بی مورد دارید حتما به یک روانشناس مراجعه نمایید.
    موفق باشید.

  21. سلام من هميشه احساس خشم زيادي در درون خودم احساس مي كنم و هر چقدر هم سعي مي كنم كه آرامً باشم باز هم فايده ندارد.خشم زيادي نسبت به اطرافيانم دارم و گاهي هم به شخص خاصي حساس مي شوم لطفا من را راهنمايي كنيد

  22. سلام.
    تا حدودی تغیر رفتار نوجوانان در این سنین طبیعی می باشدو شما هم باید هم کمی مدارا کنید و هم کمی جلوی رفتارهای پرخاشگرانه شان باستید.البته مشاوره روانشناسی و هیپنوتیزم درمانی می تواند بسیار مفید باشد.

  23. سلام آقای دکتر ببخشید پسر من ۱۴ سالشه اخیراً خیلی پرخاشگر شده و سر هر موضوعی داد و بیداد و پرخاشگری می کنه حتی به منم حمله می کنه . مادرش خیلی سعی می کنه باهاش خوب باشه ولی با اون هم بحث می کنه . نمی دونم دلیل پرخاشگریش چیه .از همه لحاظ هم تامینه .هیپنوتیزم می تونه کمکی بهش بکنه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Back To Top