بارداری و زایمان و ورود عضو جدیدی به خانواده از عوامل استرس زا به شمار می روند که می توانند زمینه را برای ابتلا به افسردگی فراهم کنند بیشتر زنان، بعد از زایمان، یک دوره افسردگی را دارند . شدت افسردگی پس از زایمان در افراد مختلف متفاوت است در بعضی علایم خفیفی مانند خستگی یا کم خوابی بوجود می آید وبه زودی هم برطرف میشود. اما در بعضی علایم شدیدتری مثل اضطراب و استرس زیاد را تجربه می کنند. که می تواند سلامت مادر و نوزاد را به خطر بیندازد.
افسردگی پس از زایمان ، در همه اقشار مادران از هر سطح تحصیلات و طبقات ممکن است ایجاد شود اما مادرانی که سابقه افسردگی دارند یا در محیط پر استرس و نا امن بسر می برند و حمایتهای عاطفی لازم را ندارند بیشتر در خطر ابتلا هستند.
با تشخیص به موقع این افسردگی و تلاش برای پیشگیری و درمان آن و فراهم آوردن محیط امن و حمایتگر برای مادر بهمراه بهره گیری از راهنمایی روانشناس ،می توان از اثرات مخرب افسردگی برمادر و نوزاد جلوگیری کرد
در حالت افسردگی خفیف مادران دز چند روز اول پس از زایمان، احساساتی مثل غم و اندوه ، تحریک پذیری بیش از حد و گریه کردن را تجربه می کنند. و در طول دوهفته بتدریج این حالات از بین می رود
در حالت افسردگی مزمن
در طول ۲ تا ۳ ماه اول پس از زایمان مادران دچار خستگی دایمی، بی خوابی و کم اشتها می شوند.
افسردگی پس از زایمان تفاوت خاصی با افسردگی که آنرا می شناسیم ندارد و همان علایم نظیر احساس گناه و خشم ، عدم اعتمادبه نفس ، لذت نبردن از فعالیتهای روزانه، کم شدن حافظه را تجربه میکند. گاهی هم افکار خود کشی و حملههای پانیک به فرد دست می دهد.
سایکوز پس از زایمان
شدیدترین اختلال خلقی ، پس از زایمان است که خوشبختانه در صد بسیار کمی از مادران را به آن مبتلا می شوند سایکوز پس از زایمان در فاصله ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از زایمان شروع می شود و همان علایم افسردگی را دارد ولی در مراحل بعدی علایم شدیدتری مانند شک و سوء ظن و افکار وسواسی و توهم و هذیان را به همراه دارد که قطعا سلامت مادر و نوزاد را به خطر می اندازد و نیاز به درمان فوری دارد
عوامل افسردگی پس از زایمان
علاوه بر استرس ورود عضو حدید به خانواده و شرایط محیطی سخت و عدم حمایت اطرافیان، تعییرات هورمونی پس اززایمان نیز نفش مهمی در افسردگی پس از زایمان دارند .پس از زایمان ، غلظت استروژن و پروژسترون در خون به شدت کاهش پیدا میکند .کاهش شدید این هورمونها سبب به هم ریختن وضعیت روانی و خلقی مادر و بویژه مادران حساس تر می شود.
درمان اختلالات روانی پس از زایمان
روان درمانی و درمان رفتاری شناختی بهمراه آموزشهای مدیریت زندگی و بحران ، وهمچنین هیپنوتیزم درمانی کمک زیادی به درمان افسردگی و ازبین بردن و کاهش علایم افسردگی پس از زایمان می کند. درموارد می توان از درمان دارویی نیر بهره گرفت .
