درمان افسردگی + 10 نکته مهم

 

 

 

درمان افسردگی با توجه به علت آن متفاوت است. مثلا اگر علت افسردگی ژنتیکی باشد به دارو درمانی بهتر جواب می دهد، اگرچه روان درمانی نیز برای این گروه از افراد بسیار مهم است.

تعریف افسردگی

افسردگی یک حالت روانی و جسمانی است که فرد در آن حالت احساس بی حوصلگی، غمگینی، نا امیدی، بی انگیزه بودن نسبت به امورات زندگی و خستگی جسمانی دارد. بطور کلی دید و نگرش فرد افسرده نسبت به دنیای اطرافش منفی است و این موجب گوشه گیری و جمع گزیر شدن وی می شود.

در بسیاری از اوقات افراد افسرده  علائم  افسردگی را از خود نشان نمی دهند  و اصلا بنظر نمی رسد که شخص دچار افسردگی باشد اما ناگهان متوجه می شویم که این فرد اقدام به خود کشی و یا خود کشی کرده است .

مطالعه بیشتر: پیشگیری از افسردگی

علائم افسردگی

افسردگی دارای علائم بسیاری است که اگر کسی چند مورد از آن را برای یک دوره زمانی مثلا بیشتر از دو هفته داشته باشد می توان گفت که این شخص دچار افسردگی شده است. به طور کلی علائم افسردگی شامل موارد زیر است که توجه به این علائم در تشخیص به موقع و درمان افسردگی بسیار حائز اهمیت است. 

 

 

• بی حوصلگی
• احساس خستگی مفرط
• لذت نبردن از امورات زندگی
• بغض و گریه
• کاهش اعتماد به نفس
• کاهش تمایلات جنسی
• گوشه گیری
• افکار خودکشی یا اقدام به خود کشی
• بدبینی و شکاکیت
• خواب زیاد و یا کم خوابی
• عدم تمرکز حواس و فراموشی
• بی اشتهایی و یا پر خوری
• نا امیدی
• احساس خشم و نفرت و حسادت
• دردهای عضلانی و جسمانی بدون منشأ پزشکی مانند سردرد ( میگرن)
• احساس درماندگی
• قضاوت منفی
• آشفتگی ظاهری
• و ترسهای غیر واقعی که می تواند شامل موارد زیر باشد:

 

 

ترس از سوسک، ترس از گربه، ترس از هواپیما، ترس از فضای بسته، ترس از آسانسور، ترس از  مرگ، ترس ازدکتر و بیمارستان و آمپول، ترس از رابطه زناشویی (واژینیسم  یا واژینیسموس )، ترس از تاریکی، ترس از فضای باز، ترس از مترو و یا پله برقی    

 

 

انواع بیماری افسردگی

یکی از عوامل مهم در درمان افسردگی انتخاب بهترین راه درمان است که برای آن ضروری است با انواع بیماری افسردگی آشنا شویم. بیماری افسردگی به انواع زیر تقسیم می شوند :

1-افسردگي شيدايي يا اختلال دو قطبي:

دراين بيماري افسردگي شیدایی افراد گاهي بسیار خوشحالند و گاهی هم خسته و ناتوانند.

2-افسردگي ادواري خويي:

نوعي افسردگی دو قطبی خفيف، اما طولاني مدت تر از افسردگي دو قطبی است. شخص مبتلا در بعضی از فصل ها احساس افسردگي مي كند.

3-افسرد گی یک قطبی:

رايج ترين نوع افسردگی است و با غمگينی بسيار شديد، احساس گناه، بی خوابی، فقدان تمر كز و… مشخص می شود.

مطالعه بیشتر: افراد افسرده چه فکر می کنند؟

4-افسرده خويی يا روان رنجوری:

نوعي افسردگی جزيی است كه آن را اختلال افسردگی خفيف نيز می نامند. افراد مبتلا به اختلال افسرده خویی دست کم به مدت دو سال برخی از نشانه های افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی را تجربه می کنند.

 

 

علل افسردگی

گاهی اوقات یک زندگی پراسترس محرکی برای افسردگی می شود. در سایر موارد به نظرمی رسد که افسردگی بدون یک علت تعیین شده مشخص و بطور خود بخودی روی می دهد. با توجه به تجربیات درمانی و به اعتقاد شخصی علل افسردگی را می توان به چهار عامل تقسیم نمود که عبارتند از :

1. عدم اعتماد به نفس

یکی از دلایل افسردگی عدم اعتماد به نفس و یا خود باوری است. اعتماد به نفس یکی از ویژگی های شخصیتی است که در طول دوران رشد مخصوصا” در دوران کودکی و تحت تاثیر تربیت خانواده بخصوص والدین و یا برادران و خواهران بزرگتر شکل می گیرد.

بطور کلی اعتماد به نفس یعنی باور به توانمندی های خویش، این باور می تواند در مورد ویژگی های ظاهری و یا عملکرد اجتماعی فرد باشد. بسیاری از اوقات مشاهده شده که ارتباط مثبتی بین اعتماد به نفس فرد و آن ویژگی شخصیتی وجود ندارد .

مثلا” دختر خانم و یا آقا پسری که دارای ظاهر بسیار خوبی است با این حال این زیبایی را قبول نداشته و احساس می کند دارای ظاهر خوبی نیست. بنابراین چنین احساسی باعث گوشه گیری و دوری گزینی و در نتیجه افسردگی می شود.

بنابر این یکی از دلایل افسردگی عدم اعتماد به نفس و همچنین حالات مرتبط دیگری چون خجالتی بودن، کمرویی، عدم خود باوری می باشد. عدم اعتماد به نفس مانع پیشرفت فرد در پیشرفت تحصیلی، ورزشی ،شغلی و … می شود که در نهایت باعث افسردگی می شود.

عدم اعتماد به نفس در عملکرد اجتماعی نیز می تواند منجر به افسردگی شود. مثلا” افراد کمرو و خجالتی از آن جایی که قادر به ارتباط مؤثر در روابط اجتماعی نیستند، باعث می شود که قادر به دفاع از خود نباشند و یا از ابراز وجود در جمع هراس داشته باشند. بنابراین اینگونه افراد آرام آرام دچار افسردگی می شوند. اما خبر خوش اینست که درمان افسردگی باعث افزایش اعتماد به نفس در فرد می شود .

2. طرز تفکر و نگرش:

یکی دیگر از عوامل افسردگی طرز تفکر و نگرش افراد است. به عنوان مثال افرادی که دارای انتظارات و توقعات بیش از حد از دیگران می باشند، در صورت برآورده نشدن این توقعات دچار سرخوردگی و در طولانی مدت دچار افسردگی می شوند.

کمال گرایی یا پرفکت شنیست بودن بیش از حد نیز می تواند باعث افسردگی شود. افراد کمال گرا کسانی هستند که به دنبال اهداف بیش از حد بزرگ هستند بطوری که این اهداف با توانمندی آنها مطابقت نمی کند. این کمال گرایی و نرسیدن به اهداف نهایتا منجر به افسردگی خواهد شد.

به عنوان مثال دختر خانمی که به دنبال خواستگاری با تمام ویژگی های مثبت باشد و طبیعتا پیدا کردن شخصی با تمامی ویژگی های مثبت بسیار کم اتفاق خواهد. در نتیجه این طرز تفکر و کمال گرایی چنین فردی ناگهان متوجه می شود 35 تا 40 سال از عمرش گذشته و هنوز ازدواج نکرده است و این باعث افسردگی وی خواهد شد.

3. وقایع تلخ زندگی :

عامل بعدی افسردگی اتفاقات ناگواری است که برای هر کسی ممکن است رخ دهد. این وقایع عبارتند از: از دست دادن و یا بیماری عزیزان، طلاق، تصادف، تجاوز، شکست های کاری و عاطفی و یا بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله. البته شدت رخداد های زندگی و ویژگی های شخصیتی افراد نیز می تواند تأثیر گذار باشد. به عنوان مثال بیماری یکی ازنزدیکان ممکن است باعث افسردگی همه اعضای خانواده نشود.

گاهی ممکن است در یک حادثه طبیعی افراد یک منطقه به طور یکسان آسیب ببینند، اما لزوما همه این افراد به افسردگی دچار نمی شوند. اما این اتفاقات و بروز علائم برای شناسایی و درمان به موقع افسردگی بسیار مهم است.

4. عوامل زیستی یا فیزیولوژیکی:

عوامل ژنتیکی و عملکرد هورمونی و شیمیایی دو مورد از عوامل اثر گذار در بروز افسردگی و دیگر اختلالات روانی می باشد. افرادی که دارای آمادگی ژنتیکی بیشتری در مبتلا شدن به افسردگی و اختلالات روانی هستند، هنگامی که تحت استرس ها و فشارهای روانی قرار می گیرند زودتر از بقیه افراد دچار افسردگی می شوند.

مثال کسی که هم پدر و هم مادرش دچار افسردگی است احتمال اینکه او نیز دچار افسردگی شود خیلی بیشتر از کسی است که هیچ یک از والدین او دارای افسردگی نیستند. بنابراین اینگونه افراد برای اینکه  بطور کلی مبتلا به اختلالات روانی و یا افسردگی نشوند، باید از شرایط محیطی آرام برخوردار باشند و یا اینکه بوسیله مشاوره های روانشناسی  مکانیزم های روانی  خود را تقویت نمایند.

5. عوامل محیطی افسردکی

بعضى از داروها مثل داروهایى که در تنظیم فشار خون بالا مصرف می‌شوند و داروهاى خواب آور باعث به‌وجود آمدن افسردگى می‌شوند.

کمبود بعضی مواد غذایى مانند اسید فولیک و بعضى ویتامینها مثل ب١٢ نیز می تواند از عوامل ایجاد کننده افسردگی باشد. اعتیاد به بعضی داروها، مواد مخدر و یا الکل نیز دیگر عوامل زمینه ساز افسردگی هستند.

عوارض افسردگی

 افسردگی می تواند  باعث خسارت سنگین و جبران ناپذیری  به خانواده، جامعه و یا محیط کار شود. بستگی به اینکه چه حالتی از افسردگی بر فرد حاکم باشد،نوع آسیب متفاوت است . مثلا” بدبینی و شکاکیت بیش از حد  نسبت به مسائل ناموسی  یکی از عوامل افسردگی است که می تواند باعث از هم پاشیده شدن خانواده شود. اما این عامل در تعامل اجتماعی و یا محیط کار چندان اختلالی ایجاد نمی کند.

بطور کلی بستگی به این که چه حالت هایی از افسردگی در یک فرد وجود داشته باشد، پیامد های متفاوتی را می توان از آن فرد انتظار داشت. همچنین افراد افسرده به محیط اطراف خود بدبین بوده و حس منفی و ناخوشایندی را از خود بروز می دهند.

گاهی اوقات افراد افسرده از حالت خمودی و بی حالی بیرون آمده  و عصبی و پرخاشگر می شوند . معمولا در حالت افسردگی خشم به سمت درون بوده و در نتیجه ممکن است چنین  افرادی اقدام به خودکشی نمایند .

پرخاشگری حالت بیرونی افسردگی است، که در این حالت فرد افسرده خشم درونی خود را به صورت عصبانیت و پرخاشگری به سمت اطرافیان نشان می دهد . برای جلوگیری از بروز این نوع پیامد ها باید به دنبال درمان افسردگی باشیم. 

 

 

درمان افسردگی

افسردگی هایی با علل محیطی و شخصی را می توان  با تاکید بر روش های روان درمانی با رویکرد شناختی و رفتار درمانی تحت درمان قرار داد. با این حال گاهی اوقات باید از دارو درمانی نیز برای این نوع از افسردگی ها استفاده نمود .

هیپنوتیزم درمانی به همراه روان درمانی و گاهی دارو درمانی از مؤثرترین روش های درمان افسردگی به شمار می رود. قبل از اینکه سراغ درمان افسردگی برویم بهتر است تعریف صحیحی از افسردگی داشته باشیم. بطور کلی افسردگی را میتوان اینگونه تعریف کرد : افسردگی یک بیماری جسمی – روانی، است که در افراد مختلف نشانه های متفاوت از خود بروز می دهد. میزان و ابعاد نشانه های افسردگی درهرشخص با دیگری متفاوت است.

اکثر مبتلایان هم علایم جسمانی وهم علایم روانی از خود بروز می دهند . بعضی از افراد که هیچ نشانه ای از وجود افسردگی درخود نشان نمی دهند ، ناگهان رفتار غیرعادی پیدا می کنند.

درمان افسردگی و هیپنوتیزم درمانی

اگر چه روشهای درمانی رایج در درمان افسردگی بسیار مهم هستند و اهمیت روشهای درمانی رایج همچون درمان های دارویی توسط متخصصین اعصاب و روان و روشهای درمانی شناختی و همچنین شناختی رفتاری (c.b.t) را نمی توان نادیده گرفت. با اینحال به نظر می رسد بعضی از بیماران با وجود گذراندن دوره های درمانی مختلف همچنان از مشکل افسردگی رنج می برند.

در واقع می توان چنین اذعان کرد که روشهای درمانی جاری در درمان بسیاری از مشکلات کارایی آنچنانی ندارند. خیلی از اوقات بیماران اظهار می دارند که غالبا علت مشکل خود را می دانند اما قادر به حل آن نیستند.

مطالعه بیشتر: درمان افسردگی بدون دارو

مثلاً کسی که ترس از جمع دارد و یا کسی که از وسواس شستن رنج می برد، می گوید می دانم که در واقع اگر در جمع حاضر شوم خطری از سمت جمع مرا تهدید نمی کند، اما در آن لحظه من قادر به کنترل هیجان ترس خود نیستم.

و شخصی که دچار وسواس شستن است می گوید از لحاظ منطقی می دانم که دستانم کثیف نیستند، اما قادر به کنترل فشار فکری برای عمل شستن دست خود نیستم، در نتیجه به شستن دستم ادامه می دهم.
بنظر می رسد هیپنوتیزم تغییراتی را در ذهن ناهشیار فرد بوجود می آورد که فرد را قادر به انجام کار مورد نظر می کند. مثلا در هنگامی که می خواهد شستن دست را متوقف کند، فشار فکری وسواس گونه کمتری را احساس می کند. ، و یا به راحتی افکار منفی و بدبینی را از خود دور می کند، و یا اینکه هیجان ترس کمتری را در جمع حس می کند.

هیپنوتیزم در درمان افسردگی و از بین بردن علائم آن بسیار مؤثر است اما معمولا زمانی هیپنوتیزم درمانی قادر به درمان افسردگی می باشد که به همراه روان درمانی و مشاوره روانشناسی باشد.

اگر چه تقویت مثبت اندیشی در ناهوشیار بوسیله هیپنوتیزم در درمان افسردگی بسیار موثر است، اما همیشه اینطور نیست که ما انسانها از طریق نا هوشیار کنترل شویم. هوشیاری و اراده ما در تغییر و تحول حالات درونی و همینطور بیرونی ما بسیار موثر می باشد، بنابراین ما باید مثبت اندیشی را تمرین نمائیم .

سوالات متداول